задать вопрос обратная связь

Kompozit armaturalar barada toslamalar

    “Elektroulgamgurluşyk” HJ deslapky aýnaly üznüksiz süým (AÜS) ulanyp deslapky kompozit materiallaryň önümçilikli (AÜS) çykarmak boýunça toplumalýyn kärhanany goýumly düzüjiniň esasynda taslamasyny döretmegi iş ýüzüne geçirýär, has takygy – ýokary akymly kiçi stansiýalaryň we raýat desgalarynyň gurluşynyň esaslarynda (EGL) direglerinde ondan deslapdan peýdalanmak üçin TDS 31938-2012 aýna plastiki armaturalary (APA).

Gurluş taýdan kärhana iki önümçilikleriň esasynda guralan.

Birinji önümçilik APA (aýna plastiki armatura), dört liniýadan ybarat we Aşgabat şäheriniň demir beton önümleriniň Büzmeýin kärhanasynda ýerleşýär. Ekwiwalentde kärhananyň kuwwatlylygy 10 000 tonna gurluşyk demir armaturasyny emele getirýär.

aýnadanden üznüksiz süýümiň (AÜS) çykarylyşy boýunça aýna döwükli ýa-da Aşgabat aýna kombinatynyň önümçiliginiň zyňyndylary goşulan çakmakdaşly çägede işleýän ikinji önümçilik bir ýylda 2000 tonna öndürijilikli onlap peçlerden ybarat bolar. Bu kärhananyň möhüm artykmaçlygy önümçiligiň önümçiligiň goşmaça çykdajylarsyz bazaltdan edilen süýümden çykarmaga geçirilen bolmagyndan ybaratdyr.

Häzirki döwürde kompaniýanyň ulanylyşynda demir ekwiwalente täzeden hasaplananda bir ýylda 2400 tonna çenli APA öndürijilikli bir liniýa bar.

Ähli zerur bolan şahadatnamalar we hukuk belleýiji resminamalar alnan.

Häzirki wagtda APA önümçiligi “Polosk-aýnasüýüm” APJ (Belarussiýa) AÜŞ önümçiliginiň we “Dugolak” (RF) kompaniýasynyň himiki gara sakgyç önümçiliginiň esasynda amala aşayrylýar. Esasan gönüburçly (DEPOL 100) esasda öňünden çaltlaşdyrylmadyk, tiksotrop däl gara sakgyç ulanylýar. Bu gara sakgyç gowy mehaniki aýratynlyklara we agressiw şertleri täsirine garşy çydamlylyga eýedir.

Mehaniki aýratynlyklara ýokarlandyrylan talaplar zerur bolan we agressiw şertleriň täsirlerine talaplar möhüm bolan Buýuryjylar üçin biz A. Bizfenolyň (DEWINIL 910) esasynda öňünden çaltlaşdyrylmadyk epoksiwinilefir gara sakgyçdan peýdalanýar. Bu gara sakgyç, garasakgyjyň sepleşikliginiň gürliginiň saýasynda ýokarlandyrylan temperaturanyň we agressiw şertlerinde ulanylanda bu gara

sakgyjyň esasynda önümiň durnukly fiziki-himiki häsiýetlendirmelerini saklaýar. Şeýle gara sakgyçda armaturanyň liniýa maýyşgaklygynyň moduly 100 000 Mpa çenli bu bolsa, armaturany hat-da alyp barýan konstruksiýalarda ulanmaga mümkinçilik berýär. Deňeşdirmek üçin polatdan armatura А-II (A200) 150000 Mpa, armatura А-III (А300) 200 000 Mpa. . Akyjylyk meýdançasy (gatnaşygy σy/σu = 0,1)  Bu öňünden güýjenmeli konstruksiýalary döretmek üçin iň gowy görkeziji.

Kompozit armaturalar barada toslamalar

Kompozit armaturany satyn almazdan öň, islendik satyn alyjy onuň ulanylyşynyň aýratynlyklaryny, kanagatlanarly we kanagatlanarsyz taraplaryny, we maglumatyň esasy çeşmesini – interneti bilmek isleýär. Emma haýsy maglumatyň ygtybarlylygyny hemişe hem bilip bolmaýar. Has çylşyrymly soraglara jogäp bermäge we soňuna galan toslamary ýok etmäge synanşalyň:

Birinji toslama: Kompozitden armatura – “rezinden”. Kompozit armaturanyň modulynyň maýyşgaklygy polatdan armatura görä pes diýilip hasap edilýär. Bu şeýlemi?

Maýyşgaklyk moduly:

Nusgany belli bir aralyga çekmek üçin, belli bir tagalla edilmelidir – bu hem maýyşgaklyk moduly bolup durýar. Kompozit armaturada ol 45000 Mpa emele getirýär, demirden armaturada – 200 000 Mpa. Diýmek, kompozitden armaturany “çekmek” 4 esse aňsat. Emma Geçirilen barlaglar maýyşgaklyk modulynyň polatdan materiallaryň ululygy hemişelik däldigini we plastiki şekilleriň üýtgemesiniň peýda bolmaklygy sebäpli agramyň artdyrylmagynda çalt peselýändigini subut etdi. Betonda armaturanyň esasy wezipesi – çekilmä işlemek we arasynyň aýrylmagy. Betonyň özünde çeýelik moduly marka baglylykda 20000-den 30000 Mpa çenli aralykda üýtgemä eýe, emma ony aýtmak kyn. Materialyň aýratynlygyny nazara alyp, degişli  arasy açylaga uzaltmany, arasy açylmaga wagt garşylygyny, akyjylygynyň çägini, deň ölçegli uzaltmany goşýan onuň häsiýetlendirmeleriniň doly toplumyny nazara almalydyr. Agramda demir betondan konstruksiýa şu görnüşde özüni alyp barýar: Uly bolmadyk çekilmeden soň betonda mikro jaýryklar peýda bolýar, ondan soň demirden armatura onuň gutarnykly jaýrylmagynyň öňüni alýar. Agram salynýan konstruksiýada mikro jaýryklar adaty hadysadyr, sebäbi hat-da iň az agramda olaryň peýda bolmagynyň öňünialyp bolmaýar. Bu jaýryklaryň ölçegleri armaturanyň maýyşgaklyk modulyna baglydyr, ol näçe kiçi blsa, şonça-da beton güçlidir “agrama sallanýar”. Tutuş konstruksiýa dargamazlygy üçin berkligiň çägi hereket girizilýär. Bu çäk näçe ýokary bolsa, beton şonça agramy saklar.

Betonyň özüniň berkliginiň çägi dartylanda gysylanda berligine görä 8-20 esse pesdir. B25 markalamasy materialyň bu synpynyň 25 Mpa gysylmadaky basyşy saklmaga ukyplydygyny aňladýär, dartylma bolsa 1-4 Mpa. Polatda bolsa bu görkeziji 400 Mpa, kompozit armaturada bolsa, 1200 Mpa. Bu häsiýetlendirme kompozit armaturaly konstruksiýanyň demirden armaturaly konstruksiýa görä 3 esse agramy saklap bilýändigini görkezýär. Emma şol bir wagtda 4 esse agram egrelýär. Birmeňzeş agramda mikro jaýryklaryň ölçegleri demirden armaturaly betonda 4 esse az bolar.

Dartylmanyň şekliniň özgerişi:

Polatdan armaturanyň ulanylyşy GOST-lar we GKweD-leri bilen düzgünleşdirilýär, sebäbi wagtyň geçmegi bilen ol poslama sezewar bolýar, aýratynlygyny ýitirýär, bu bolsa, konstruksiýanyň ýykylmagyna getirip biler. Kompozitden armatura poslamaýar we ýykylmaklyk oňa howp salmaýar. Emma betonda jaýryklaryň peýda bolmaklygy diňe poslamanyň netijesi däldir. Arasyna açmaga tagallada aýnaplastigiň şekliniň özgerişi 2,8% çenli, demirde bolsa 25%.

GD52-101-2003-de kuwwatlandyrylan beton konstruksiýalarynyň dartylmanyň şekliniň özgerişinde 0,015% jaýryk berýär, ýagny, armaturanyň pugtalygynyň çägine çenliden öň, onuň materiala garamazdan (kompozit ýa-da polat).

Eger germewlerde ýa-da göterýän diwarlarda demirden armaturany kompozit armatura çalyşmak islegi dörän ýagdaýynda, taslama-tehniki resminamalaryň täzeden hasaplamasy geçirilmeli, bu bolsa iri jaýryklaryň peýda bolmagynyň öňüni almaga mümkinçilik berýär. Täzeden hasaplama iň köp agramlara sezewar edilýän konstruksiýalar üçin ýerine ýetirilýär. Iň az agram çak edilýän ýerlerde demirden armaturanyň kiçi diametrli kompozit armatura çalşylmagyna rugsat berilýär. GKweD konstruksiýa tarapyndan göz öňüne tutulmadyk jaýryklaryň aýçylmagynyň täzeden hasaplamasyna geçirmäge mümkinçilik berýär.

Dartylmada betonyň özünde pugtalygyň çägi gysylmadaky çäkden 8-20 esse pes. B25 markalamasy materialyň bu synpynyň 25 Mpa gysylmadaky basyşy saklmaga ukyplydygyny aňladýär, dartylma bolsa 1-4 Mpa. Polatda bolsa bu görkeziji 400 Mpa, kompozit armaturada bolsa, 1200 Mpa. Bu häsiýetlendirme kompozit armaturaly konstruksiýanyň demirden armaturaly konstruksiýa görä 3 esse agramy saklap bilýändigini görkezýär. Emma şol bir wagtda 4 esse agram egrelýär. Birmeňzeş agramda mikro jaýryklaryň ölçegleri demirden armaturaly betonda 4 esse az bolar.

Dartylmanyň şekliniň özgerişi:

Polatdan armaturanyň ulanylyşy GOST-lar we GKweD-leri bilen düzgünleşdirilýär, sebäbi wagtyň geçmegi bilen ol poslama sezewar bolýar, aýratynlygyny ýitirýär, bu bolsa, konstruksiýanyň ýykylmagyna getirip biler. Kompozitden armatura poslamaýar we ýykylmaklyk oňa howp salmaýar. Emma betonda jaýryklaryň peýda bolmaklygy diňe poslamanyň netijesi däldir. Arasyna açmaga tagallada aýnaplastigiň şekliniň özgerişi 2,8% çenli, demirde bolsa 25%.

GD52-101-2003-de kuwwatlandyrylan beton konstruksiýalarynyň dartylmanyň şekliniň özgerişinde 0,015% jaýryk berýär, ýagny, armaturanyň pugtalygynyň çägine çenliden öň, onuň materiala garamazdan (kompozit ýa-da polat). Eger germewlerde ýa-da göterýän diwarlarda demirden armaturany kompozit armatura çalyşmak islegi dörän ýagdaýynda, taslama-tehniki resminamalaryň täzeden hasaplamasy geçirilmeli, bu bolsa iri jaýryklaryň peýda bolmagynyň öňüni almaga mümkinçilik berýär. Täzeden hasaplama iň köp agramlara sezewar edilýän konstruksiýalar üçin ýerine ýetirilýär. Iň az agram çak edilýän ýerlerde demirden armaturanyň kiçi diametrli kompozit armatura çalşylmagyna rugsat berilýär. GKweD konstruksiýa tarapyndan göz öňüne tutulmadyk jaýryklaryň aýçylmagynyň täzeden hasaplamasyna geçirmäge mümkinçilik berýär. Şonuň üçin güýli agrama sezewar edilmedik konstruksiýanyň elementlerini aýnaplastiki armaturany ulanyp gürrüňsiz ýerine ýetirip bolýar.

Ikinji toslama Deň pugtalyklyk ýa-da deň ähmiýetli çalşyk? Nämede tapawut?

Deň pugtalykly we deň ähmiýetli çalşygy garjaşdyrylmaly däldir. Eger nusga pugtalygy boýunça başlangyçdaky konstruksiýadan galmaýa bolsa, onda deň pugtalykly çalşyk barada aýdylýar.  Bu ýagdaýda pugtalyk diýilip onuň ýerine ýetirilmeginden soň materialyň dargamasy gelýän “pugtalygyň çagi”, iň köp mehaniki dartylma aýdylýar. GOST1497-84 -da pugtalyk diýilip dartgynlylygy synaglarda nusganyň arasynyň açylmagyndan öň iň köp tagalla laýyk gelýän “dargamanyň wagt taýdan garşylygy” düşünilýär.

Eger demirden we kompozit materialdan iki nusganyň ölçeme işleri ýerine ýetirilsi, şu görkezijileri alarys: 10 mm diametrli kompizitdä arasynyň açylma pugtalygy 63000 Mpa deň, 14 mm diametrli polatda bolsa 60 000Mpa deň. Bu häzirki çalşygyň deň pugtalykdaky dälligini görkezýär, sebäbi kompozitden armatura 5% berkiräl. Bu ýerden 14 mm diametrli demirden armaturanyň deň pugtalykda çalşygyndsa 10 mm diametrli kompozite gürrüňsiz çalşyp bolýar. Deň ähmiýetli çalşyk näme? Beýle ýalşykda nusagalaryň fiziki häsiýetlendirmeleri meňzeş bolmalydyr. Eger aýna plastikli armaturada maýyşgaklyk moduly demirden armaturaňka görä 4 esse az bolsa, onda onuň çalşygy üçin 4 esse artyk alynmalydyr. Gaty bedeniň oňa tagalla goýlanda şeklini özgertme başarnygyna maýyşgaklyk moduly ady berilýär. Bu adalga birnäçe fiziki ululyklary goşýar. Deň ähmiýetli çalşykda materiallaryň diametrlerini hasaplaýarys. Eger kompozit material 4 esse artyk zerur bolsa, onda tegelegiň meýdançasynyň formulasyny ulanyp 10 mm diametrli demir armaturanyň çalyşmak üçin 20 mm diametrli aýnaplastik talap edilýär. Alnan hasaplamalary gurluşygyň başlanmagyndan öň ýa-da taslama düzülmeginden öň nazara alynmalydyr we deň ähmiýetli we deň pugtalykly çalşygyň arasyndaky tapawut anyk düşünilmelidir.

Armaturanyň eplenmekligi aýratyn ähmiýete eýe däl bolan konstruksiýalarda, has berk kompozit materiallaryň ulanylmaklygy maksada laýyk. Örtügiň plitalarynda ýa-da göteriji diwarlarda maýyşgaklygyň ýokary modully demir armaturasynyň ulanylmaklygy ýa-da çüýşplastik ulanylanda deň pugtalyklyk çalşygyga täzeden hasaplamalaryň geçirilmegi talap edilýär.